Επιστολή των Σοφίας και Νίκου Κυρτάτου προς την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2003). Το έγγραφο καταγγέλλει τη συνεχή περιβαλλοντική υποβάθμιση στην περιοχή Πόρτο και Αγία Κυριακή Τήνου, καθώς και τις αυθαίρετες ενέργειες τοπικών αρχών και ιδιωτών. Γίνεται αναφορά σε δικαστικές αποφάσεις, καταπατήσεις, αυθαίρετες οικοδομικές άδειες και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολές του Βρετανού φιλέλληνα Ron Plowman προς την Ελληνική Εταιρεία και το Υπουργείο Πολιτισμού (1997–2003), σχετικά με τη διάσωση της βυζαντινής μαρμάρινης οδού που συνδέει τις Λεύκες με τον Πρόδρομο στην Πάρο. Ο Plowman καταγγέλλει φθορές από μηχανήματα και εγκατάλειψη του μνημείου, επισημαίνοντας τον κίνδυνο οριστικής καταστροφής. Ζητά την παρέμβαση των αρχών για αποκατάσταση και προστασία, επισημαίνοντας τη μεγάλη ιστορική και τουριστική σημασία της οδού.
Το συνέδριο του 1997, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου Αιγαίου, εξέδωσε ψήφισμα για τη διάσωση των αρχαίων λατομείων Μαραθίου και Λάκκων Πάρου. Τα λατομεία αναγνωρίζονται ως μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας και ζητείται η αυστηρή προστασία τους, η δημιουργία φορέα παρακολούθησης και η μετατροπή της ζώνης σε αρχαιολογικό–πολιτιστικό πάρκο.
Το έγγραφο αφορά την αποστολή ψηφίσματος του Α΄ Διεθνούς Συνεδρίου Αρχαιολογίας Πάρου και Κυκλάδων «Παρία Λίθος» (1997) προς την Ελληνική Εταιρεία και αρμόδια υπουργεία, με αίτημα τη διάσωση των αρχαίων λατομείων της Πάρου, που θεωρούνται μοναδικά μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Περιλαμβάνεται επιστολή του Δημάρχου Πάρου Κώστα Αργουζή προς το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Εταιρείας (1998), με ευχαριστίες για τη συνεργασία και ενημέρωση για πρωτοβουλίες του Δήμου, όπως η δημιουργία Λαογραφικού Μουσείου στην Παροικία.
Το έγγραφο αποτελεί πρόταση του Συλλόγου Φίλων Αρχαιολογικού Μουσείου Κύθνου για τη διάσωση και αποκατάσταση της ιστορικής σκάλας φόρτωσης μεταλλεύματος στα Λουτρά. Παρουσιάζεται η ιστορική σημασία της κατασκευής, που συνδέεται με τη μεταλλευτική δραστηριότητα του 19ου και 20ού αιώνα, καθώς και η σημερινή της φθορά. Η μελέτη προτείνει τοπογραφική, αρχιτεκτονική και στατική τεκμηρίωση με στόχο τη συντήρηση και ανάδειξη του μνημείου ως δείγμα βιομηχανικής κληρονομιάς.
Το έγγραφο περιγράφει την ιστορία και την τρέχουσα κατάσταση του ναού Αγίας Τριάδας, που βρίσκεται στο μεσαιωνικό Κάστρο της Ωριάς στην Κύθνο. Παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική του ναού, οι σωζόμενες τοιχογραφίες και η ανάγκη άμεσης επέμβασης λόγω εκτεταμένων φθορών. Η πρόταση περιλαμβάνει εκπόνηση τοπογραφικής, αρχιτεκτονικής και στατικής μελέτης για την αποκατάσταση και ανάδειξη του μνημείου, καθώς και διαμόρφωση πορείας επίσκεψης με ενημερωτικές πινακίδες για την προβολή του κάστρου.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολή του Θανάση Μαρτίνου προς τον πρόεδρο του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας, Κώστα Καρρά, σχετικά με την ανάγκη διάσωσης του μεσαιωνικού κάστρου της Ωριάς στην Κύθνο. Περιγράφεται η κατάσταση του κάστρου, τα σωζόμενα τμήματα και η ιστορική του αξία, ενώ προτείνονται εργασίες προσβασιμότητας, στήριξης των τειχών και αναστύλωσης του ναΐσκου της Παναγίας Ελεούσας. Η Εταιρεία απαντά απευθυνόμενη στη 2η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ζητώντας ενημέρωση και συνεργασία για πιθανή μελέτη ανάδειξης.
Η Ομάδα Πρωτοβουλίας Πολιτών για τη Διατήρηση και Ανάδειξη του Ιστορικού Οικισμού Άνω Σύρου αποστέλλει επιστολή προς την Ελληνική Εταιρεία ζητώντας βοήθεια για τη διάσωση του οικισμού, που έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1990. Η επιστολή καταγγέλλει αυθαίρετες επεμβάσεις, καταπατήσεις και αλλοίωση του παραδοσιακού χαρακτήρα, καθώς και αδιαφορία των αρμόδιων υπηρεσιών. Εκφράζεται αγωνία για την απώλεια της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής και ζητείται καθοδήγηση για δράσεις προστασίας.
Το έγγραφο συγκεντρώνει αλληλογραφία μεταξύ της Ελληνικής Εταιρείας, του Δήμου Άνω Σύρου, της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων και του Υπουργείου Πολιτισμού για τη διάσωση του κτήματος Καλαμάρη (ή Κάλας) στα Χρούσσα. Η κατοικία, κτισμένη το 1857, αποτελεί δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής και παιδικό σπίτι του ποιητή Νικόλαου Κάλας. Περιγράφεται η εγκατάλειψη του μνημείου και κατατίθενται προτάσεις αποκατάστασης και επανάχρησης του ως μουσείου και κέντρου περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Το κείμενο αποτελεί ιστορική και αρχιτεκτονική μελέτη για τη Μονή των Φυρογίων στη Σίφνο, έργο του Εμμ. Νικολαΐδη (2002). Παρουσιάζεται η ίδρυσή της γύρω στο 1700, η σχέση της με τη Μονή Προφήτη Ηλία, η παρακμή και εγκατάλειψη τον 19ο αιώνα, και οι μεταγενέστερες αναστηλώσεις χάρη στις δωρεές της Καλλιόπης Κοσμή και του Κωνσταντίνου Καρρά. Η αναστήλωση απέσπασε το 1978 έπαινο Europa Nostra, ενώ το μοναστήρι λειτουργεί πλέον ως χώρος λατρείας και πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Το έγγραφο παρουσιάζει το πρόγραμμα της Ελληνικής Εταιρείας για τη Νάξο (2006) «Allowing Nature and Culture to Lead Development», με έργα ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων, ναών, μονοπατιών και υγροτόπων. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα για τη βιοποικιλότητα της Δρυμαλίας, αναφορές του Νίκου Λεβογιάννη για εγκαταλελειμμένα μνημεία της ορεινής Νάξου, καθώς και δημοσιεύματα σχετικά με τις αντιδράσεις των κατοίκων κατά της κατασκευής νέου λιμένα στη Χώρα Νάξου λόγω περιβαλλοντικών και αρχαιολογικών επιπτώσεων.
Το έγγραφο περιέχει τη γνωμοδότηση 284/2015 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους σχετικά με τη νομιμότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών σε παραδοσιακούς οικισμούς όπως η Ύδρα και η Πάτμος. Αναλύονται τα όρια επέμβασης των διοικητικών αρχών, η προστασία της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας και η εφαρμογή του νόμου περί πολιτιστικής κληρονομιάς. Η γνωμοδότηση επιβεβαιώνει την αυστηρή υποχρέωση του κράτους για έλεγχο κάθε νέας δόμησης και τη συμμόρφωση των πολεοδομικών πράξεων με τα κριτήρια διατήρησης του χαρακτήρα των μνημειακών οικισμών.
Το έγγραφο αφορά την κατάσταση του ναού Αγίου Ιωσήφ της Μονής Ιησουιτών στα Λουτρά Τήνου και τις προσπάθειες διάσωσης και αποκατάστασής του. Περιλαμβάνει αλληλογραφία μεταξύ της Μονής, της Ελληνικής Εταιρείας και του Δήμου Εξωμβούργου, καθώς και δημοσιεύματα και αποσπάσματα μελετών που αναδεικνύουν τη σημασία του μνημείου. Παρουσιάζεται η πρόθεση ένταξης του έργου σε χρηματοδοτικά προγράμματα για την αποκατάσταση του ναού ως χώρου πολιτιστικών δράσεων.
Το έγγραφο παρουσιάζει αναλυτική πρόταση της Ελληνικής Εταιρείας και του Δήμου Κορθίου για την υλοποίηση προγράμματος ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας, με στόχο τη μελέτη, προστασία και ανάδειξη των περιστεριώνων της Άνδρου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις ενότητες: εκπαιδευτική, ερευνητική, αποκατάστασης–επανάχρησης και παραγωγής ενημερωτικού υλικού. Προβλέπει επιτόπιες έρευνες, καταγραφή μνημείων, δημιουργία μουσείου και μόνιμης έκθεσης, καθώς και δράσεις μαθητών και τοπικών φορέων.
Το έγγραφο αποτελεί φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 384/Β/28.5.1993), στο οποίο δημοσιεύεται η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού για τον χαρακτηρισμό των περιστεριώνων των περιοχών Γαυρίου, Αγίας Μαρίνας, Παλαιοκάστρου, Κορθίου, Όρμου Κορθίου, Καππαριάς, Κουμαρίου, Αμμολόχου, Βαριδιού και Καλλιβαρίου της νήσου Άνδρου ως έργων τέχνης και ιστορικών διατηρητέων μνημείων. Η απόφαση βασίζεται στη μοναδική αρχιτεκτονική και λαογραφική αξία τους, καθώς και στη σύνδεσή τους με την τοπική παράδοση και κοινωνική ζωή του νησιού.
Το έγγραφο αποτελεί επιστολή της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Δήμαρχο Κορθίου Άνδρου, με πρόταση συνεργασίας για την προστασία και ανάδειξη των παραδοσιακών περιστεριώνων. Η Εταιρεία, μέσω του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς, προτείνει τη δημιουργία εκπαιδευτικού προγράμματος για μαθητές, ώστε να ευαισθητοποιηθούν στην έρευνα και διατήρηση αυτών των χαρακτηριστικών κτισμάτων. Το πρόγραμμα προβλέπει δράσεις έρευνας, τεκμηρίωσης και συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας, με επιστημονική υπεύθυνη την αρχαιολόγο Ειρήνη Γρατσία.
Το έγγραφο αποτελεί ενημερωτικό υλικό για τους περιστεριώνες και τον οικισμό του Κορθίου Άνδρου. Παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική και ιστορική σημασία των περιστεριώνων, τα διακοσμητικά τους στοιχεία και η χρηστική τους αξία ως αποθήκες και χώροι εκτροφής. Περιγράφεται επίσης η περιοχή του Όρμου Κορθίου, τα παραδοσιακά πυργόσπιτα, οι ναοί και οι παραλίες, ενώ αναφέρονται τοπικοί θρύλοι και τουριστικές διαδρομές.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολές του Δήμου Κορθίου Άνδρου προς την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με θέμα την αξιοποίηση και ανάδειξη των παραδοσιακών περιστεριώνων της περιοχής. Ο Δήμαρχος εκφράζει ενδιαφέρον για συνεργασία με την Εταιρεία, προκειμένου να εκπονηθεί μελέτη αποκατάστασης και να προωθηθούν δράσεις ενημέρωσης για την πολιτιστική και κοινωνική αξία των περιστεριώνων.
Το έγγραφο συγκεντρώνει αποκόμματα εφημερίδων, κυρίως από την Ελευθεροτυπία (2003), σχετικά με την αυθαίρετη μετατροπή περιστεριώνων της Τήνου σε εξοχικές κατοικίες, με ανοχή των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΠΟ. Παρουσιάζεται χαρακτηριστική υπόθεση έγκρισης προσθήκης κτισμάτων στον Μουντάδα Τήνου και η αντίδραση της Πολεοδομίας Κυκλάδων. Περιλαμβάνονται επίσης άρθρα γνώμης για τη σεισμική δραστηριότητα στην Αλγερία, Ιαπωνία και Ελλάδα, με έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της αντισεισμικής πολιτικής και ελέγχου των παλαιών κτηρίων.
Επιστολή του Εξωραϊστικού Συλλόγου Μώλου Μαρμάρων Πάρου προς το ΥΠΕΧΩΔΕ και άλλους φορείς για την προτεινόμενη κατασκευή εμπορικού λιμένα στην περιοχή. Ο Σύλλογος τεκμηριώνει ότι ο Μώλος αποτελεί υγροβιότοπο με προστατευόμενα είδη, επικαλείται τη διεθνή σύμβαση Ramsar και τις Οδηγίες της Ε.Ε. (79/409/ΕΟΚ, 92/43/ΕΟΚ), και ζητά την ένταξη της περιοχής στο δίκτυο Natura 2000. Επίσης, αντιπροτείνει εναλλακτική τοποθεσία στο Καμινάκι.
Το βιβλίο του αρχιτέκτονα Νικολάου Μουτσόπουλου αποτελεί εκτενή καταγραφή και αρχιτεκτονική–ιστορική τεκμηρίωση των ναών του Νομού Πέλλης. Περιλαμβάνει σχέδια, φωτογραφίες, επιγραφές και αναλυτικές περιγραφές της μορφής, της τοιχοποιίας, των τοιχογραφιών και των κωδωνοστασίων. Στο τμήμα που αφορά το Αετοχώρι, παρουσιάζεται ο ναός του Αγίου Δημητρίου (1842) με πλήρη ανάλυση αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών, επιγραφή του 1866 και πλούσιο εικονογραφικό διάκοσμο.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολή του Δήμου Εξαπλατάνου προς την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με αίτημα συνεργασίας για τη διάσωση του ναού Αγίου Δημητρίου στον οικισμό Αετοχώρι. Ο δήμος αναφέρει την αρχιτεκτονική και ιστορική αξία του μνημείου (1842), καθώς και τα σοβαρά προβλήματα φθοράς που αντιμετωπίζει το κωδωνοστάσιο και η στέγη. Η επιστολή συνοδεύεται από φωτογραφίες και αποσπάσματα του βιβλίου του Ν. Μουτσόπουλου, ενώ τονίζεται η ανάγκη άμεσης επέμβασης και τεχνικής υποστήριξης από την Εταιρεία.
