Το βιβλίο του αρχιτέκτονα Νικολάου Μουτσόπουλου αποτελεί εκτενή καταγραφή και αρχιτεκτονική–ιστορική τεκμηρίωση των ναών του Νομού Πέλλης. Περιλαμβάνει σχέδια, φωτογραφίες, επιγραφές και αναλυτικές περιγραφές της μορφής, της τοιχοποιίας, των τοιχογραφιών και των κωδωνοστασίων. Στο τμήμα που αφορά το Αετοχώρι, παρουσιάζεται ο ναός του Αγίου Δημητρίου (1842) με πλήρη ανάλυση αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών, επιγραφή του 1866 και πλούσιο εικονογραφικό διάκοσμο.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολή του Δήμου Εξαπλατάνου προς την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με αίτημα συνεργασίας για τη διάσωση του ναού Αγίου Δημητρίου στον οικισμό Αετοχώρι. Ο δήμος αναφέρει την αρχιτεκτονική και ιστορική αξία του μνημείου (1842), καθώς και τα σοβαρά προβλήματα φθοράς που αντιμετωπίζει το κωδωνοστάσιο και η στέγη. Η επιστολή συνοδεύεται από φωτογραφίες και αποσπάσματα του βιβλίου του Ν. Μουτσόπουλου, ενώ τονίζεται η ανάγκη άμεσης επέμβασης και τεχνικής υποστήριξης από την Εταιρεία.
Το έγγραφο περιέχει τα πρακτικά της συνεδρίασης του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων στις 22 Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με τη μελέτη ανέγερσης Πολιτιστικού Κέντρου στον αύλειο χώρο του διατηρητέου Ε΄ Γυμνασίου Κατερίνης. Καταγράφονται οι εισηγήσεις υπηρεσιακών παραγόντων, οι τοποθετήσεις του δημάρχου Κατερίνης και των μελών του Συμβουλίου, καθώς και οι αντιρρήσεις που εκφράστηκαν για τον όγκο του νέου κτιρίου και την αλλοίωση του περιβάλλοντος χώρου.
Το έγγραφο συγκεντρώνει την αλληλογραφία μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Ελληνικής Εταιρείας και του 5ου Γυμνασίου Κατερίνης σχετικά με τη μελέτη ανέγερσης Πολιτιστικού Κέντρου εντός του περιβάλλοντος χώρου του διατηρητέου κτιρίου. Περιλαμβάνονται επιστολές μαθητών, εκπαιδευτικών και της Εταιρείας, καθώς και η απόφαση του Υφυπουργού Πολιτισμού Πέτρου Τατούλη που απορρίπτει τη μελέτη, κρίνοντάς την επιβαρυντική για το μνημείο.
Το έγγραφο αφορά τις ενέργειες των κατοίκων του Βαροσιού Έδεσσας για τη διάσωση του διατηρητέου οικισμού, ο οποίος έχει υποστεί εκτεταμένες φθορές λόγω έλλειψης κρατικής στήριξης. Περιλαμβάνονται αιτήματα για χρηματοδότηση, δανειοδότηση και δημιουργία φορέα αποκατάστασης, καθώς και το Προεδρικό Διάταγμα του 1992 που εγκρίνει τη μελέτη ανάπλασης. Αναδεικνύεται η ανάγκη διατήρησης της αρχιτεκτονικής ταυτότητας της περιοχής και της πολιτιστικής της αξίας.
Το έγγραφο αποτελεί επιστολή του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο, εκφράζοντας ανησυχία για τη διάλυση του συνεργείου αναστηλώσεων και συντηρήσεων βυζαντινών μνημείων στην Καστοριά. Επισημαίνονται οι αρνητικές συνέπειες της διακοπής του έργου και προτείνεται η συνέχιση της απασχόλησης του εξειδικευμένου προσωπικού μέσω προσωρινής ρύθμισης ή διαδικασιών ΑΣΕΠ, έως ότου υπάρξει οριστική λύση.
Το έγγραφο παρουσιάζει τη δραστηριότητα της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών και τις συνεργασίες της με την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Περιλαμβάνονται στοιχεία για την περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία της περιοχής, προγράμματα LIFE και διασυνοριακές δράσεις Ελλάδας–Αλβανίας–Βόρειας Μακεδονίας. Αναφέρεται η ίδρυση του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών και οι πρωτοβουλίες για βιώσιμη ανάπτυξη και διατήρηση της τοπικής φυσιογνωμίας.
Το έγγραφο συγκεντρώνει επίσημες επιστολές και αποφάσεις μεταξύ του Υπουργείου Μακεδονίας–Θράκης, της 4ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων, του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης και της Ελληνικής Εταιρείας σχετικά με τη σύσταση «Ομάδας Ειδικής Μελέτης» για την προστασία των παραδοσιακών οικισμών της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου.
Το τεύχος της τριμηνιαίας έκδοσης της Ελληνικής Εταιρείας (Ιούλιος–Σεπτέμβριος 1999) παρουσιάζει ψηφίσματα και πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Περιλαμβάνει ψήφισμα κατά της δημιουργίας πυρηνικού εργοστασίου στο Ακουγιού, άρθρα για τη μείωση του ΦΠΑ στα έργα αναστήλωσης μετά τους σεισμούς, την ίδρυση φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, τη διάσωση παραδοσιακών οικισμών όπως ο Παλαιός Παντελεήμονας, και τη βράβευση της αναστήλωσης του αρχοντικού Φεραίου στην Καστοριά. Παρουσιάζονται επίσης πρωτοβουλίες για τη μελέτη της Νέας Μονής Χίου και τη δημιουργία Εθνικής Επιτροπής UNEP στην Ελλάδα.
Το έγγραφο περιλαμβάνει ανακοίνωση της Τοπικής Επιτροπής Ημαθίας της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς σχετικά με τα ευρήματα στον χώρο του Αγίου Ιωάννη στη Βέροια. Στο σημείο αποκαλύφθηκαν ερείπια δύο βασιλικών του 4ου και 5ου αιώνα, λουτρό και υδραγωγικοί αγωγοί, τα οποία απειλούνται από την ανέγερση σύγχρονου ναού. Η Εταιρεία προτείνει τη διατήρηση και ανάδειξη του χώρου, τη δημιουργία πολιτιστικής διαδρομής που θα συνδέει τα μνημεία Αγίου Παταπίου και Αγίου Ιωάννη και την προώθηση του θρησκευτικού τουρισμού στη Βέροια.
Το έγγραφο συγκεντρώνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, καθώς και της Τοπικής Επιτροπής Ημαθίας, προς το Υπουργείο Πολιτισμού, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και τον Δήμο Βέροιας. Η Εταιρεία ζητά να διατηρηθεί ορατό το τμήμα της ρωμαϊκής οδού επί της οδού Μητροπόλεως, απορρίπτοντας την πρόταση κατάχωσης για λόγους κυκλοφοριακής εξυπηρέτησης.
Το έγγραφο συγκεντρώνει αλληλογραφία μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Ελληνικής Εταιρείας και πολιτών της Βέροιας, σχετικά με τη διαμάχη για την κατάχωση της ρωμαϊκής οδού στην οδό Μητροπόλεως. Περιλαμβάνει πρακτικά συνεδριάσεων του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), επιστολές διαμαρτυρίας πολιτών και φορέων, καθώς και ενημερώσεις για δικαστικές αποφάσεις του ΣτΕ.
Το έγγραφο περιλαμβάνει την αίτηση ακυρώσεως που κατέθεσε η «Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και κάτοικοι της Βέροιας κατά του Υπουργείου Πολιτισμού, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης για την κατάχωση τμήματος της αναδειχθείσας ρωμαϊκής οδού επί της οδού Μητροπόλεως. Παρουσιάζεται αναλυτικό ιστορικό της υπόθεσης, η πορεία των αποφάσεων του ΥΠΠΟ, του ΚΑΣ και του Δήμου Βέροιας, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα περί αντισυνταγματικότητας και παραβίασης της πολιτιστικής προστασίας.
Το έγγραφο αποτελεί εκτενή επιστολή του αρχιτέκτονα Ηλία Μεσσίνα προς τον Δήμο Βέροιας, το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο και το Υπουργείο Πολιτισμού, σχετικά με αυθαίρετες και καταστροφικές επεμβάσεις στη διατηρητέα συναγωγή και στο εβραϊκό νεκροταφείο της Βέροιας. Ο Μεσσίνας, επικεφαλής της ομάδας αποκατάστασης που είχε χρηματοδοτηθεί από το Ίδρυμα Getty, καταγγέλλει την αλλοίωση του μνημείου χωρίς εγκεκριμένη μελέτη και τη βεβήλωση του νεκροταφείου. Συμπεριλαμβάνονται φωτογραφίες, αποσπάσματα του ΦΕΚ χαρακτηρισμού του μνημείου και αλληλογραφία με φορείς, όπως η Ελληνική Εταιρεία και η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων.
Το έγγραφο αποτελεί αναλυτική τεχνική και αρχιτεκτονική μελέτη για την αποκατάσταση και επανάχρηση του ιστορικού νηματουργείου Χατζηνικολάκη στη Βέροια, που ιδρύθηκε το 1903–1906 και λειτουργούσε με υδροκίνηση από τον Τριπόταμο. Περιλαμβάνει περιγραφή των κτιρίων, ιστορικά στοιχεία, αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης και προτάσεις για νέες ήπιες χρήσεις, όπως μουσείο υδροκίνησης, χώρους παραγωγής παραδοσιακών προϊόντων, πολιτιστικών εκδηλώσεων και αναψυχής.
Το έγγραφο αποτελεί επιστολή της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς προς τη Γραμματεία του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ). Η Εταιρεία ζητά να παραστεί εκπρόσωπός της κατά τη συνεδρίαση του ΚΑΣ που αφορά τη χορήγηση αδειών λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στη διατηρητέα περιοχή της Κυριώτισσας Βέροιας.
Το έγγραφο παρουσιάζει ολοκληρωμένη πρόταση για τη δημιουργία Αρχαιολογικού Πάρκου στην περιοχή του Πυθαγορείου Σάμου, με στόχο την ανάδειξη των μνημείων της αρχαίας πόλης, όπως το Ευπαλίνειο όρυγμα, το Ρωμαϊκό υδραγωγείο, οι βασιλικές, τα λουτρά, τα ιερά και τα αρχαία λατομεία. Περιλαμβάνει τεχνικές προτάσεις, έργα ανάδειξης, εκτιμήσεις κόστους, αναμενόμενα οφέλη και εισηγήσεις για την προώθηση του έργου μέσω συνεργασίας των τοπικών φορέων, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το έγγραφο περιλαμβάνει αλληλογραφία της Ελληνικής Εταιρείας με τον Δήμο Ψαρών και άλλους φορείς σχετικά με την πρόταση ίδρυσης προστατευόμενης περιοχής στα Ψαρά–Αντίψαρα. Παρουσιάζονται επιστολές του Ευάγγελου Σπινθάκη, του Αλ. Αποστολόπουλου και απαντήσεις ευρωπαϊκών οργάνων, καθώς και πλήρης μελέτη για τη γεωγραφία, ορνιθοπανίδα και οικολογική σημασία των νησιών.
Το έγγραφο παρουσιάζει το έργο της Εταιρείας «Αρχιπέλαγος» για την αποκατάσταση του ιστορικού Ελαιοτριβείου Βρανά στον Παπάδο Γέρας, που ιδρύθηκε το 1887 από τον παππού του Οδυσσέα Ελύτη. Περιγράφονται αναλυτικά οι φάσεις αναστήλωσης, η μουσειακή αξιοποίηση και η επαναλειτουργία του συγκροτήματος ως Μουσείο Βιομηχανικής Ιστορίας και πρότυπο τυποποιητήριο ελαιολάδου.
Το έγγραφο περιλαμβάνει αλληλογραφία και την αιτιολογική έκθεση του Υπουργείου Αιγαίου (1998–2003) σχετικά με τον καθορισμό ειδικών χρήσεων για τα διατηρητέα κτήρια «Γενί τζαμί», «Βαλί τζαμί» και «Γιαλί τζαμί» της Μυτιλήνης. Περιγράφονται λεπτομερώς τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και η ιστορική σημασία των μνημείων, τα οποία αποτελούν δείγματα μουσουλμανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Προτείνονται χρήσεις όπως εκθεσιακός χώρος, αίθουσα συναυλιών, πολιτιστικό κτίριο και βιβλιοθήκη, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής τους αξίας.
Το έγγραφο περιλαμβάνει τα συμπεράσματα της συζήτησης στρογγυλής τράπεζας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ημερίδας για την ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της Μυτιλήνης. Ο Ανδρέας Συμεών συνοψίζει τις θέσεις των ομιλητών σχετικά με τη σημασία του προγράμματος, την ανάγκη συνολικής προσέγγισης, τη θεσμική προστασία, τη συμμετοχή των κατοίκων, την εκπαίδευση τεχνιτών και τη συντήρηση μουσουλμανικών μνημείων. Τονίζεται η ανάγκη συνέχειας και ολιστικού σχεδιασμού για την ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης.
Το έγγραφο περιλαμβάνει την πρόσκληση και το πρόγραμμα της ημερίδας που διοργάνωσε η Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις 12 Ιουνίου 1998 στο Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αιγαίου. Παρουσιάζονται οι εισηγήσεις εκπροσώπων του Υπουργείου, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αρχιτεκτόνων και πανεπιστημιακών σχετικά με το πρόγραμμα ανάπλασης, την αποκατάσταση μνημείων και τη συνολική ανάδειξη της πόλης.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Δήμαρχο Μυτιλήνης σχετικά με τη διοργάνωση ημερίδας για την προστασία και ανάδειξη της ιστορικής φυσιογνωμίας της Παλαιάς Πόλης. Περιγράφονται οι συνεννοήσεις για τη συμμετοχή του Δήμου, την οργανωτική επιτροπή, τις εισηγήσεις και την έκθεση που θα συνοδεύσει την εκδήλωση. Γίνεται αναφορά στη συνεργασία με το Υπουργείο Αιγαίου και σε φορείς του ΥΠΠΟ.
Το έγγραφο αποτελεί επιστολή του Δημάρχου Μυτιλήνης Θ. Χοχλάκα προς την Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ο Δήμαρχος αποδέχεται την πρόσκληση συμμετοχής στην Οργανωτική Επιτροπή ημερίδας για την ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της Μυτιλήνης και ορίζει ως υπεύθυνη τεχνική σύμβουλο την πολιτικό μηχανικό Άννυ Οικονομίδου. Δηλώνει επίσης πρόθεση να απευθύνει χαιρετισμό στην εκδήλωση.
