Περιλαμβάνει το ΦΕΚ 578/6.9.1990 με την απόφαση της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη για τον χαρακτηρισμό του Κάμπου Χίου ως ιστορικού τόπου και την προστασία των αρχοντικών του. Επισυνάπτεται αλληλογραφία του Φιλοπρόοδου Ομίλου Κάμπου και της Ελληνικής Εταιρείας με τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και δημοσιεύματα του 1991 σχετικά με την προστασία και την αποτροπή αυθαίρετης δόμησης.
Το αρχείο περιλαμβάνει εκτενή αλληλογραφία μεταξύ της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, του Υπουργείου Εσωτερικών, της Γενικής Γραμματέως Λίνας Μενδώνη, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και του ίδιου του Σκυλίτσειου Νοσοκομείου Χίου. Αντικείμενο είναι η σωτηρία δεκάδων διατηρητέων αρχοντικών που ανήκουν στο Σκυλίτσειο και βρίσκονται κυρίως στον Κάμπο της Χίου και στην πόλη. Τα κτίρια, που αποτελούν μέρος της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του νησιού, βρίσκονται σε κατάσταση εγκατάλειψης και κινδυνεύουν με κατάρρευση.
Το έγγραφο αποτελεί πολυσέλιδη ανακοίνωση και κείμενο διαμαρτυρίας ενάντια στην τουριστική «ανάπτυξη» της περιοχής του Κάμπου στη Χίο, που απειλεί την αγροτική και αρχιτεκτονική της φυσιογνωμία. Παρουσιάζεται ιστορική και κοινωνικοοικονομική ανάλυση του Κάμπου, γνωστού για τα αρχοντικά, τις αυλές και τις καλλιέργειες εσπεριδοειδών του. Καταδικάζεται η πολιτική οικοπεδοποίησης και η μετατροπή της περιοχής σε τουριστικό προορισμό με μεγάλα ξενοδοχεία, ενώ προτείνεται η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής, η αναπαλαίωση των υφιστάμενων κτισμάτων και η δημιουργία μικρών οικογενειακών μονάδων φιλοξενίας. Το κείμενο φέρει την υπογραφή της Ένωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Χίου και χρονολογείται στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Πρόκειται για αναλυτική μελέτη που εκπονήθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, με συνεργάτη την αρχιτέκτονα Ιωάννα Ξύδα, στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ). Το έργο, που διήρκεσε από Μάρτιο έως Δεκέμβριο 2008, στοχεύει στην ενημέρωση και ενεργή συμμετοχή των κατοίκων των Μαστιχοχωρίων της Χίου στη διατήρηση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και στην αειφόρο ανάπτυξη των οικισμών (Πυργί, Μεστά, Ολύμποι, Καλαμωτή, Βέσσα, Ελάτα). Το κείμενο περιλαμβάνει ιστορική, αρχιτεκτονική και κοινωνικοοικονομική ανάλυση της περιοχής, απογραφή στοιχείων και προτάσεις αποκατάστασης και βιώσιμης ανάπτυξης.
Το άρθρο του Βασίλη Αγιαννίδη, προέδρου της Τοπικής Επιτροπής της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, εξετάζει την έναρξη εργασιών επισκευής του ιστορικού 1ου Γυμνασίου Χίου, το οποίο λειτούργησε συνεχώς από το 1792. Περιγράφεται η ιστορική του σημασία, οι ευεργέτες του και ο ρόλος του ως κοιτίδα εκπαίδευσης και διαφωτισμού. Ο συγγραφέας εκφράζει ανησυχίες για το ενδεχόμενο καταστροφής της αυθεντικής αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής ταυτότητας του μνημείου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού και προσεκτικής συντήρησης, αντί για «ανακατασκευή» που θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα του.
Το έγγραφο αποτελεί δημοσίευμα και τεχνική ανάλυση σχετικά με τις επιπτώσεις από την κατασκευή δρόμου ανατολικά του φρουρίου της Χίου. Περιγράφει την ιστορική σημασία του κάστρου από την εποχή των Βυζαντινών, των Γενουατών και της Οθωμανικής περιόδου, καθώς και τις συνεχείς απειλές που δέχεται από έργα αστικού εκσυγχρονισμού. Τονίζεται η αντίδραση πολιτών και φορέων απέναντι στις εργασίες επιχωμάτωσης και αλλοίωσης του παραθαλάσσιου χαρακτήρα του μνημείου. Το κείμενο συνοδεύεται από τεχνική έκθεση που αναλύει τις πολεοδομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας του Κάστρου ως ενάλιου ιστορικού συνόλου.
Το έγγραφο φαίνεται να αποτελεί φωτογραφικό φάκελο ή δελτίο επεξεργασίας φωτογραφιών, πιθανότατα από φωτογραφείο («Β. Ηλιόπουλος»). Περιλαμβάνει έντυπη φόρμα για εμφάνιση και εκτύπωση φιλμ, ενδείξεις τύπου φιλμ (Kodak, Agfa, Fuji, κ.ά.) και σημειώσεις με αναφορές σε φωτογραφίες και τοποθεσίες. Οι χειρόγραφες σημειώσεις φαίνεται να σχετίζονται με τη Χίο και πιθανώς με φωτογραφικό υλικό που αφορά τοπία, μνημεία ή δράσεις. Το έγγραφο φέρει ασαφείς τεχνικές σημειώσεις και παρατηρήσεις στα ελληνικά και λατινικά γράμματα.
Πρόκειται για απόσπασμα ή εκτύπωση διαδικτυακής πηγής (ιστοσελίδα www.domiki.gr) που περιλαμβάνει κατάλογο παραδοσιακών οικισμών της περιοχής Ρεθύμνου, όπως καθορίστηκαν από τα Φύλλα Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 36/Δ/1976, 594/Δ/1978, 728/Δ/1995). Στο έγγραφο απαριθμούνται δεκάδες χωριά και οικισμοί, όπως Ρέθυμνον, Μαρουλάς, Επισκοπή, Αμαρί, Ελεύθερνα, Μαργαρίτες, Πρινές, Φουρφουράς, Ρούστικα και άλλοι, που έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακοί και προστατεύονται βάσει ειδικών όρων δόμησης.
Η Ιερά Μονή Χρυσοπηγής Χανίων, με επιστολή της στις 13 Μαΐου 2005 προς την Ελληνική Εταιρεία, αναφέρει περιβαλλοντικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε στην περιοχή της Αγίας Κυριακής Βαρυπέτρου, λόγω αυθαίρετης κατασκευής κτίσματος από ιδιώτη με τη σιωπηρή ανοχή του Δήμου Θερίσου. Η Μονή περιγράφει τις δράσεις της για την αναστήλωση του ιστορικού ναού (1650), την προστασία της βιοποικιλότητας και την ανάπτυξη περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ζητώντας τη συνδρομή της Εταιρείας για την αποτροπή περαιτέρω περιβαλλοντικής καταστροφής.
Το έγγραφο περιλαμβάνει εκτενή αλληλογραφία της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, την Περιφέρεια Κρήτης και άλλους φορείς σχετικά με την περιβαλλοντική και αρχαιολογική προστασία του φαραγγιού Βαρυπέτρου, κοντά στη Μονή Χρυσοπηγής Χανίων. Αναφέρονται καταγγελίες για παράνομες δραστηριότητες σε προστατευόμενη περιοχή, συγκρούσεις συμφερόντων με ιδιώτες και βοσκούς, καθώς και αντιπαράθεση με τη Μονή για τη χρήση και τις οικοδομικές παρεμβάσεις στο χώρο. Περιλαμβάνονται επιστολές, επίσημα έγγραφα υπηρεσιών και απαντήσεις φορέων (2010–2012) που καταγράφουν τη νομική και περιβαλλοντική διάσταση της υπόθεσης.
Το έγγραφο περιλαμβάνει επιστολές μεταξύ της Ελληνικής Εταιρείας και του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και αποκόμματα εφημερίδων για την υπόθεση οριοθέτησης των αρχαιολογικών ζωνών γύρω από την Κνωσό. Η Ελληνική Εταιρεία ζητά αντίγραφα πρακτικών συνεδρίασης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), ενώ το Υπουργείο απαντά ότι δεν είναι δυνατή η παροχή τους πριν την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας. Τα δημοσιεύματα αναφέρονται στη λήψη αποφάσεων για περιορισμό των ζωνών προστασίας και στις αντιδράσεις κατοίκων και φορέων.
Πρόκειται για επιστολή της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με ημερομηνία 26 Νοεμβρίου 1997, προς τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού και τον Πρόεδρο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων. Το έγγραφο ενημερώνει για τη σοβαρή φθορά και την επικίνδυνη κατάσταση της βίλλας Τρεβιζάν στο Κόκκινο Μετόχι Κισσάμου. Τονίζεται η ιστορική και αρχιτεκτονική αξία του μνημείου και προτείνεται η άμεση απαλλοτρίωση, αποκατάσταση και επανάχρησή του.
Πρόκειται για επίσημη επιστολή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, με ημερομηνία 30 Δεκεμβρίου 1997, προς τον Πρόεδρο του Ειδικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής της Ελληνικής Εταιρείας. Το έγγραφο αναφέρεται στη Βίλλα Trevisan στο Κόκκινο Μετόχι Κισσάμου, αναγνωρίζοντας τη σημασία του μνημείου, αλλά τονίζοντας ότι το Ταμείο δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει άμεσα τις απαιτούμενες αναστηλωτικές εργασίες. Προτείνεται η ένταξη του έργου στα προγράμματα δράσης του Υπουργείου Πολιτισμού για τα επόμενα έτη.
Το άρθρο παρουσιάζει τη βίλλα Τρεβιζάν, ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ενετικής αρχιτεκτονικής στην Κρήτη. Αναλύεται η ιστορική περίοδος της Ενετοκρατίας, η κοινωνική και οικονομική άνθηση που οδήγησε στην εμφάνιση φεουδαρχικών κατοικιών, καθώς και η αρχιτεκτονική και κατασκευαστική ανάλυση της ίδιας της βίλλας. Το κείμενο περιλαμβάνει προτάσεις για αποκατάσταση και ανάδειξη του μνημείου, στηριζόμενες σε επιστημονική έρευνα και αποτυπώσεις.
Το αρχείο αφορά την πρόταση της Ελληνικής Εταιρείας προς την ΑΝΕΚ και τον Ιωάννη Βαρδινογιάννη για τη χρηματοδότηση της μελέτης αποκατάστασης του ναού του Αγίου Παύλου Σφακίων, ενός από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Κρήτης. Ο ναός του 11ου αιώνα, με τοιχογραφίες του 13ου–14ου αιώνα, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγρασίας και στατικής αντοχής. Η μελέτη, με υπεύθυνο τον αρχιτέκτονα Σταύρο Μαμαλούκο, περιλαμβάνει αποτύπωση, διάγνωση και προτάσεις αποκατάστασης, με στόχο την ένταξή του σε πρόγραμμα συντήρησης.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας προς τη Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και το ΚΑΣ, με αιτήματα ενημέρωσης και εγγράφων σχετικά με τη χωροθέτηση του αεροδρομίου Ιεράπετρας. Η Εταιρεία ζητά διευκρινίσεις μετά την αποκάλυψη σημαντικών αρχαιοτήτων και εκφράζει ανησυχία για την πιθανή καταστροφή τους, ζητώντας αναπομπή του θέματος στο ΚΑΣ και πλήρη ενημέρωση για τα ευρήματα.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές της Διεύθυνσης Αρχαιολογικών Χώρων του Υπουργείου Πολιτισμού προς την Ελληνική Εταιρεία σχετικά με τη μελέτη και τη χωροθέτηση του νέου αεροδρομίου Ανατολικής Κρήτης στην περιοχή Βασιλικής – Επισκοπής Ιεράπετρας. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδοτεί υπέρ της κατασκευής υπό όρους, απαιτώντας αρχαιολογικές έρευνες πριν από κάθε εργασία και μετατόπιση των υποδομών για την προστασία αρχαιοτήτων. Περιλαμβάνεται και η απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού Ευάγγελου Βενιζέλου που εγκρίνει κατ’ αρχήν τη χωροθέτηση.
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας, Ανδρέας Συμεών, συγχαίρει τον νέο Δήμαρχο Ιτάνου, Γιάννη Περράκη, για την εκλογή του και εκφράζει πρόθεση συνεργασίας σε ζητήματα περιβαλλοντικής και πολιτιστικής προστασίας. Συνοδεύει την επιστολή με ενημερωτικό υλικό για τις δράσεις της Εταιρείας, επισημαίνοντας τη σημασία κοινών πρωτοβουλιών για την ανάδειξη και διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Το αρχείο περιέχει επιστολή του αρχαιολόγου J. Alexander MacGillivray προς τον Κώστα Καρρά και της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Δήμαρχο Ιτάνου, σχετικά με τις απειλές που δέχεται η περιοχή Παλαικάστρου–Τοπλού από σχέδια μαζικής τουριστικής εκμετάλλευσης. Ο MacGillivray, υπεύθυνος των ανασκαφών του Μινωικού οικισμού στο Παλαικάστρο, περιγράφει τις πιέσεις επενδυτών που επιδιώκουν να μετατρέψουν την περιοχή σε τουριστικό θέρετρο, εις βάρος του φυσικού και αρχαιολογικού τοπίου. Εκφράζει την επιθυμία δημιουργίας ζώνης προστασίας και βιώσιμης ανάπτυξης σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία.
Το αρχείο συγκεντρώνει ιστορικά και διοικητικά έγγραφα για τη Μονή Προφήτη Ηλία Ρουστίκων, από τον 17ο αιώνα έως τις πρόσφατες εργασίες αποκατάστασης. Περιλαμβάνονται στοιχεία για την ίδρυση και τις καταστροφές της Μονής, εγκρίσεις μελετών από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και δημοσιεύματα που αναδεικνύουν τη συμβολή πολιτών και αρχών στη διάσωση των μνημείων. Τονίζεται ο ρόλος του νέου ηγουμένου και της τοπικής κοινωνίας στην αναβίωση του ιστορικού μοναστηριού.
Το έγγραφο περιλαμβάνει ιστορικές πηγές και δημοσιεύματα για το φρούριο Μονοπάρι Ρεθύμνου, γνωστό και ως Bonriparo, καθώς και φωτογραφικό υλικό από τον χώρο. Το κάστρο, κτισμένο τον 12ο αιώνα από τον Enrico Pescatore, υπήρξε επίκεντρο της επανάστασης των Σκορδίληδων και Μελισσηνών (1217–1236) κατά των Βενετών. Παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική του, η στρατηγική του θέση και η συμβολή του στους αγώνες για την ελευθερία της Κρήτης.
Ο αρχιτέκτονας Ζαννής Ζενών Ζανού ζητά από την Ελληνική Εταιρεία να εξετάσει την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού που μειώνει τα όρια της Ζώνης Α’ προστασίας στον αρχαιολογικό χώρο των Μαλίων υπέρ ιδιωτικών συμφερόντων. Συνημμένα περιλαμβάνονται η υπουργική απόφαση, το σχετικό ΦΕΚ και έγγραφα του ΚΑΣ. Παράλληλα, το αρχείο περιλαμβάνει ενημερωτικά δελτία και προγράμματα εκδηλώσεων της Εταιρείας, όπως ημερίδα για τις αρχαιοπεριβαλλοντικές έρευνες και θερινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο αγρόκτημα «Αμφίκαια».
Ο Δήμος Ηρακλείου υποβάλλει πρόταση στην Ελληνική Εταιρεία για την ένταξη της περιοχής «Λαβύρινθος» της παλιάς πόλης στον κατάλογο των Μνημείων υπό Απειλή. Η περιοχή, χαρακτηρισμένη ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1993, αποτελεί ενιαίο σύνολο λαϊκής αρχιτεκτονικής με έντονα στοιχεία οθωμανικής πολεοδόμησης και ιδιαίτερη πολιτιστική αξία. Στο φάκελο περιλαμβάνονται περιγραφή, φωτογραφικό υλικό και το σχετικό ΦΕΚ κήρυξης.
Το άρθρο του Αντώνη Ανηφιοτάκη εξετάζει τη σχέση τουρισμού και οικολογίας στη Σητεία, προτείνοντας ένα μοντέλο ήπιας και ποιοτικής ανάπτυξης που σέβεται το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Αναλύεται η κοινωνική συνοχή, η αυτάρκεια και η ήπια φυσιογνωμία της Σητείας, καθώς και οι πιέσεις από τη μαζική τουριστική και ενεργειακή εκμετάλλευση. Το κείμενο καταλήγει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και προστασία του περιβάλλοντος ως προϋπόθεση ευημερίας.
