Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολή της Europa Nostra προς τον Υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο και το πλήρες πρόγραμμα της 38ης Συνόδου του Επιστημονικού Συμβουλίου, που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο τον Μάιο του 2002. Η διοργάνωση εστίασε στην αποκατάσταση και ανάδειξη των ενετικών οχυρώσεων του Χάνδακα, προτείνοντας την ένταξή τους στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Η απόφαση της Συνόδου ζητά απομάκρυνση αθλητικών εγκαταστάσεων από τα τείχη, συντήρηση με παραδοσιακές μεθόδους και συνολική στρατηγική προστασίας.
Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού απευθύνει επιστολές σε ιδιώτες και φορείς, ζητώντας χρηματοδότηση για τη μελέτη στερέωσης και αποκατάστασης του φρουρίου «Κούλες». Το μνημείο του 16ου αιώνα, χτισμένο πάνω στη θάλασσα, παρουσιάζει σοβαρές φθορές και κινδύνους κατάρρευσης. Η Εταιρεία επιδιώκει την ανάδειξή του σε κέντρο πολιτιστικών και ναυτικών δραστηριοτήτων, σε συνεργασία με την Αρχαιολογική Υπηρεσία και την τοπική κοινωνία.
Το έγγραφο περιλαμβάνει αναφορά μελών του ΠΑΣΟΚ προς την Εισαγγελία Αθηνών για φαινόμενα διαφθοράς στο Υπουργείο Οικονομικών, με επίκεντρο τη Μονή Τοπλού και το ίδρυμα «Παναγία η Ακρωτηριανή». Καταγγέλλεται η παράνομη παραχώρηση 30.000 στρεμμάτων δημόσιας γης για τουριστική εκμετάλλευση, ενώ η δικαιοσύνη είχε αναγνωρίσει μεγάλο μέρος ως δημόσιο. Επισυνάπτονται έγγραφα, δικαστικές αποφάσεις και δημοσιεύματα που τεκμηριώνουν τις παρατυπίες και τις πολιτικές παρεμβάσεις.
Η Ελληνική Εταιρεία ενημερώνει τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Κ. Λαλιώτη για την αυθαίρετη εγκατάσταση μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας και σχεδιαζόμενου συσκευαστηρίου ιχθύων στον όρμο Νημποριού στη Σύμη. Επισημαίνει ότι οι εγκαταστάσεις λειτουργούν σε μη επιτρεπόμενη ζώνη, παραβιάζοντας γνωμοδοτήσεις του ΓΕΝ και του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ρόδου, και ότι ήδη προκαλούν περιβαλλοντική υποβάθμιση. Ζητεί τη μεταφορά των μονάδων σε κατάλληλες θέσεις σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου και τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης του νησιού.
Η βιολόγος–ιχθυολόγος Ιωάννα Αργυρού συντάσσει γνωμάτευση σχετικά με το έργο της λιμνοδεξαμενής στη Σύμη, επισημαίνοντας τους σοβαρούς κινδύνους για το οικοσύστημα της περιοχής Πέδι. Τονίζει ότι η κατασκευή θα προκαλέσει αλλοίωση της χλωρίδας και της πανίδας, επιβάρυνση του μικροκλίματος και απώλεια πολύτιμων φυσικών πόρων. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το έργο είναι ακατάλληλο για τη θέση αυτή και προτείνει αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων ύδρευσης του νησιού.
Το έγγραφο αναφέρεται στις έντονες αντιδράσεις των κατοίκων και φορέων της Σύμης ενάντια στην κατασκευή λιμνοδεξαμενής στη θέση Πεδί, κοντά στον ιστορικό οικισμό. Οι πολίτες καταγγέλλουν την αυθαίρετη έναρξη εργασιών χωρίς τις απαραίτητες εγκρίσεις, ενώ το ΚΑΣ και το ΙΓΜΕ γνωμοδότησαν αρνητικά λόγω των αρχαιοτήτων και της ακαταλληλότητας του εδάφους. Παρά την απόρριψη του έργου, οι τοπικές αρχές επιμένουν στην υλοποίησή του, προκαλώντας ανησυχία για μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική και πολιτιστική βλάβη.
Η Ελληνική Εταιρεία ζητά οικονομική στήριξη από το Ίδρυμα Λεβέντη για τη μελέτη και αποκατάσταση του ιστορικού Χυτηρίου Αναστασιάδη, βιομηχανικού μνημείου του 19ου αιώνα στη Σύμη. Το Ίδρυμα απαντά θετικά, ζητώντας αναλυτικά στοιχεία κόστους για εξέταση του αιτήματος. Το Χυτήριο, που παραμένει σε λειτουργία, αποτελεί σπάνιο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής και προτείνεται να αποκατασταθεί χωρίς να χάσει τη ζωντανή του χρήση.
Άρθρο της αρχιτέκτονος και αναπλ. καθηγήτριας ΕΜΠ Ελένης Μαΐστρου σχετικά με τις πιέσεις για επέκταση των ορίων δόμησης στη Χώρα Αστυπάλαιας, παρά τις ζώνες απόλυτης προστασίας που θεσπίστηκαν για τη διατήρηση του οικισμού και του κάστρου. Τονίζεται ότι τέτοιες παρεμβάσεις υπονομεύουν την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του τόπου και παρακάμπτουν επιστημονικά και πολεοδομικά κριτήρια, ζητώντας σταθερή και συνεπή πολιτική προστασίας, αντίστοιχη με την ευρωπαϊκή πρακτική.
Η αρχαιολόγος Μαρία Μιχαλάκη-Κόλλια προτείνει στην Ελληνική Εταιρεία την προστασία και ανάδειξη του μοναδικού ευρήματος 2.770 βρεφικών ταφών (εγχυτρισμών) που αποκαλύφθηκαν στη Χώρα της Αστυπάλαιας. Οι ταφές, που χρονολογούνται από την Ύστερη Γεωμετρική έως την πρώιμη ρωμαϊκή εποχή, υποδεικνύουν πιθανό ιερό αφιερωμένο σε θεότητες του τοκετού, όπως η Άρτεμις Λοχία και η Ειλείθυια. Η πρόταση εισηγείται τη μετατροπή του παλιού σχολείου της Χώρας σε χώρο φύλαξης, μελέτης και έκθεσης των αγγείων και οστών, καθώς και τη δημιουργία υπόγειων χώρων για εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες σε συνεργασία με το UCL και τον Δήμο Αστυπάλαιας.
Το αρχείο περιλαμβάνει εκτενή αλληλογραφία μεταξύ της Ελληνικής Εταιρείας, της 4ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, του Δήμου Ρόδου και του Ιδρύματος Marc de Montalembert σχετικά με την αυθαίρετη ανέγερση ξύλινου παραπήγματος σε ιδιωτικό ακίνητο μεταξύ της Μονής Αγίου Γεωργίου και των μεσαιωνικών τειχών. Η κατασκευή κρίθηκε ασύμβατη με τον χαρακτήρα του μνημειακού συνόλου και οδήγησε σε εντολή κατεδάφισης και μήνυση κατά του ιδιοκτήτη για παραβίαση του Ν. 3028/2002 περί προστασίας αρχαιοτήτων. Το Ίδρυμα Montalembert και η Ελληνική Εταιρεία ανέλαβαν πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της νομιμότητας και την προστασία της Μεσαιωνικής Πόλης, η οποία αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Το αρχείο περιέχει τη μελέτη αποκατάστασης του οθωμανικού τεμένους Ρετζέπ Πασά (1587–1588), που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ισλαμικής αρχιτεκτονικής στη Ρόδο. Η μελέτη, εκπονημένη στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης ΥΠΠΟ–ΤΑΠΑ–Δήμου Ροδίων, περιλαμβάνει αναλυτική αποτύπωση του μνημείου, διερεύνηση της παθολογίας των υλικών και προτάσεις δομικής και αισθητικής αποκατάστασης. Προτείνεται η ήπια επέμβαση για διατήρηση της αυθεντικότητας και η αξιοποίησή του ως Μουσείο Ροδιακής Τέχνης 16ου–20ού αιώνα.
Το αρχείο περιλαμβάνει εκτενή αλληλογραφία και δημοσιεύματα σχετικά με δύο σημαντικά ζητήματα στην Πάτμο: την ανέγερση του ξενοδοχείου «Ακτίς» στον Γροίκο και τις εργασίες αξιοποίησης υδάτων στο Λιβάδι Γερανού. Η Ελληνική Εταιρεία απευθύνεται στις αρμόδιες αρχές ζητώντας διευκρινίσεις για την πολεοδομική και αρχαιολογική προστασία των περιοχών, ενώ η 4η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων επιβεβαιώνει ότι ο Γροίκος υπάγεται στη ζώνη προστασίας του ΥΠΠΟΤ. Οι κάτοικοι αντιδρούν στις παρεμβάσεις που αλλοιώνουν το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, ενώ τοπικά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν ρεπορτάζ για την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την απειλή ερημοποίησης του Γερανού.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολή της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Υφυπουργό Πολιτισμού Πέτρο Τατούλη και αίτηση θεραπείας του Δήμου Πάτμου για την ακύρωση άδειας ανέγερσης οικοδομής στη θέση «Βίγλα» της Χώρας. Η Εταιρεία και ο Δήμος διαμαρτύρονται για την απόφαση του ΚΑΣ που ενέκρινε το έργο, τονίζοντας ότι η κατασκευή αλλοιώνει την όψη του ιστορικού οικισμού και προσβάλλει το μνημείο της Μονής Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, εγγεγραμμένο στη λίστα παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Τα έγγραφα αναδεικνύουν τη σύμπλευση τοπικών και εθνικών φορέων υπέρ της διατήρησης της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας της Πάτμου.
Ο δημοσιογράφος Γιώργος Βλάχος απευθύνει σειρά καταγγελιών προς τον Πρωθυπουργό, την Εισαγγελία Κω, την Πολεοδομία Καλύμνου και την Αρχαιολογική Υπηρεσία Ρόδου για την παράνομη ανέγερση οικοδομής στη Χώρα Πάτμου. Η νέα κατασκευή, με άδεια 191/2003, φέρεται να καταλαμβάνει τμήμα στενού πλακόστρωτου δρόμου γύρω από τη Μονή Αγίου Ιωάννη, εμποδίζοντας τη διέλευση οχημάτων ανάγκης και αλλοιώνοντας τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού. Οι επιστολές ζητούν άμεση παρέμβαση για την προστασία της ιστορικής και αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του τόπου, αναγνωρισμένου ως μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας προς τον Έπαρχο Καλύμνου και άλλους αρμόδιους φορείς σχετικά με ζητήματα δόμησης και πολεοδομικών παρεμβάσεων στη Χώρα Πάτμου, περιοχή χαρακτηρισμένη ως παραδοσιακός οικισμός και μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Η Εταιρεία εκφράζει ανησυχία για επεμβάσεις που αλλοιώνουν τον ιστορικό και αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του οικισμού, ζητώντας την αυστηρή εφαρμογή των προστατευτικών διατάξεων και τον έλεγχο των νέων κατασκευών.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας προς το Επαρχείο Καλύμνου σχετικά με οικοδομικές παραβάσεις στις περιοχές Λίγγινος και Γερανός της Πάτμου. Η Εταιρεία ζητά ενημέρωση για τη νομιμότητα ανέγερσης κτισμάτων σε ζώνες προστασίας του χωροταξικού σχεδίου, καθώς και για τη φημολογούμενη άδεια κατασκευής καρνάγιου στη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου. Περιλαμβάνεται απάντηση της Επάρχου Καλύμνου, που διαβιβάζει τα αιτήματα στις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και χάρτες των προστατευόμενων περιοχών Δ7 και Δ8.
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές της Ελληνικής Εταιρείας προς την 4η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ρόδου και την απάντηση της Εφορείας σχετικά με την επικίνδυνη κατάσταση της βυζαντινής κινστέρνας στον οικισμό του Αγίου Νικολάου στο Μαράθι, νησίδα των Αρκιών. Η Εταιρεία ζητά άμεση επέμβαση για στερέωση και αποκατάσταση του μνημείου, ενώ η Εφορεία αναγνωρίζει τη σημασία του και δεσμεύεται να το εντάξει σε πρόγραμμα συντήρησης και ανάδειξης. Το μνημείο, πιθανότατα του 10ου αιώνα, εξυπηρετούσε την τροφοδοσία του βυζαντινού στόλου και αποτελεί σημαντικό δείγμα αρχιτεκτονικής των ακριτικών νησιών.
Η Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, μέσω του προέδρου του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς Ανδρέα Συμεών, απευθύνεται σε συνεργάτη αρχιτέκτονα για την αποτύπωση τριών μοναστηριακών συγκροτημάτων στην Πάτμο, γνωστών ως Καθίσματα των Αγίων Αναργύρων, της Παναγίας του Μανδαλάκη και της Παναγίας του Κύκκου. Τα κτίσματα χρονολογούνται στον 17ο αιώνα και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αρχιτεκτονική και τα εγγειοβελτιωτικά έργα της εποχής. Η επιστολή συνοδεύεται από περιγραφικό και φωτογραφικό υλικό.
Ο Ιωάννης Γ. Παπαϊωάννου παρουσιάζει το πατρογονικό του σπίτι στη Μεγάλη Συνοικία Παπίγκου, στη θέση «Μπούναρη». Το χαρακτηρίζει ως ένα από τα αρχαιότερα σπίτια του οικισμού, πιθανώς προγενέστερο του 19ου αιώνα, που διατήρησε την αυθεντική του μορφή σε αντίθεση με τα μεταγενέστερα αρχοντικά. Περιγράφει λεπτομερώς την παραδοσιακή του δομή, τα δωμάτια, τις κατασκευαστικές τεχνικές, τα υλικά και τις λειτουργικές ιδιαιτερότητες, αποδίδοντας το σπίτι ως ζωντανό δείγμα της παλιάς ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής.
Ο Κρίτωνας Αρσένης ενημερώνει την πρόεδρο του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας, Χάρη Καλλιγά, για την ανέγερση πολυώροφου ξενώνα στους Κήπους Ζαγορίου, σε σημείο ορατό από μακριά και αντίθετο με τους όρους δόμησης του Προεδρικού Διατάγματος του 1979. Τονίζει ότι το κτίσμα υπερβαίνει το επιτρεπόμενο ύψος και αλλοιώνει την αισθητική του παραδοσιακού οικισμού. Ζητά παρέμβαση της Ελληνικής Εταιρείας προς τις αρμόδιες υπηρεσίες για έλεγχο και συμμόρφωση.
